ҚАРАҚАТ

 

Айжанның анасы тосап қайнатпақ болып, базардан қарақат әкелді. Келген бойда Айжан екеуі қарақатты тазалауға кірісті. 

Бір кезде Айжан анасынан: 

– Мұны неге “қарақат” дейді? – деп сұрады.
– Неге болушы еді? Түсі қара болған соң “қарақат” дейді, – деді анасы.
– Білем ғой... “Қара” деген – қара. Ал “қат” деген не?
– “Қат” деген бе? Ол “жидек” деген сөз. Ұмытылған көне сөз. Бізге туысқан кейбір халықтар, мысалы, алтайлықтар “жидекті” әлі күнге дейін “қат” дейді.
– Шынымен-ақ, қарақат – қара жидек қой. Енді бәрін түсіндім, – деді Айжан.
Сөйтті де, анасына қарақаттың шырыны жұққан қолын көрсетіп:
– Жо-оқ, бұл қаракөк жидек екен. Көрмейсіз бе, қолым көкпең бек болып кетті, – деп күліп жіберді. 

  • Автор: Super User
  • Қаралды: 247

КҮШІК ПЕН МЫСЫҚ

 

Бір күні қарны ашқан күшік тауда қаңғып жүрсе, қасқыр жүгіріп келіп:

 

– Ей, күшік, мен сені жеймін! – депті.
– Қой, көкешім, қой! Әуелі мені тойғыз, сонан соң жерсің, – депті күшік.
Қасқыр:
– Жарайды, жарайды! Менің соңымнан қалмай ере бер, – депті. Екеуі бірге келе жатып, бір топ сиырды көріпті. Қасқыр өзінің жолдасына қарап:
– Маған қарашы, менің көздерім, құлақтарым, аузым, құйрығым қандай екен? – депті.
– Сенің екі көзің шоқтай қызарып жайнаған, екі құлағың жымиған, аузың арандай ашылған, құйрығың артқы екі аяғыңның арасына қыстырылып, жас шыбықтай болып майысқан, – депті күшік.
– Мен не қылар екем, соны қара, – депті де, қасқыр шапшып барып, бір бұзаудың тамағына жабысады да, тұншықтырып өлтіріп, күшікті де тойғызады, өзі де тояды.
– Мен тойдым, сенің етіңді енді жемеймін. Қош бол! – дейді де, қасқыр желе жортып, кетіп қалыпты. Күшік бұзаудың жемтігінің қасында қалып, үш күндей тегін етке тойып жатыпты. Ақырында, іші пысқан соң, қаңғып жортуылға шыққан екен, бір аш мысыққа кез болып, оған:
– Ей, мен сені жеймін! – депті. – Қой, күшеке, қой! Әуелі мені тойғыз, сонан соң жерсің, – депті мысық.
– Жарайды! Менімен бірге еріп жүр, – депті күшік. Біраздан соң бұлар бір топ түйеге жолығыпты. Күшік:
– Мысық! Маған қарашы: менің көздерім, құлақтарым, аузым, құйрығым, қандай екен? – депті.
– Несін айтасың! Сенің көзің бозарып тұр, құлақтарың салпайып тұр, тілің салақтап, құйрығың салбаңдап тұр, – депті мысық.
Сонда оған күшік:
– Енді мен не қылар екенмін, көр! – депті. Күшік жүгіріп барып, бір түйенің аяғын тістейін дегенде түйе мұны дәлдеп тұрып, басқа теуіп қалыпты, күшік сол арада сеспей қатыпты. Сонда мысық айтыпты:
– Әй, мақтаншақ! Сен әліңе қарамай, қиын іске қолыңды созасың! Сенің етіңді енді мен жеймін, – депті. 

  • Автор: Super User
  • Қаралды: 217

СЫНШЫ БАЛА

Баяғыда бір баланы жат жұрт тұтқындап, еліне алып кетіпті. Еліне әкелген соң қой бақтырып қойыпты.

  • Автор: Super User
  • Қаралды: 197

“ҰШЫП КӨКТЕ, ҚОНЫП ЖЕРДЕ ЖОҚ”

Жаңа ғана үй тапсырмаларын орындауға кіріскен Алдан сәлден кейін теледидар көріп отырды. Анасы енді бір қараса, Алдан далаға шығып кетіпті.
– Ойпырай-ай, бұл не қылған бала, ұшып көкте, қонып жерде жоқ, – деп анасы ренжіп қалды.
... Ұшқалақ, тұрақсыз, тиянақты іс қылмайтын, басын бастап, аяғын тастап жүретін адамды сипаттағанда “ұшып көкте, қонып жерде жоқ” дейміз.


Фариза ОҢҒАРСЫНОВА.
 

  • Автор: Super User
  • Қаралды: 233

ӨМІР СҮРУ САБАҚТАРЫ

Адам қандай уақытта өнімді жұмыс істейді? Күннің қай уақытында мидың белсенділігі артады? Жалпы, көпшілік таңғы уақыттың тиімді екенін айтады. “Ерте тұрған еркектің ырысы артық, ерте тұрған әйелдің бір ісі артық” деген қазақ нақылы да бар. Бұл орайда адам миын зерттеп жүрген ғалымдардың ойы да бір жерден шығады. Олар ми жұмысын зерттей келе мынадай тұжырымға келіпті. Таңғы 6 мен түскі 12-нің арасында адам миы белсенді жұмыс істейді. Егер тарқатып айтсақ, таңғы 6 мен 7-нің арасында ұзақмерзімді есте сақтау қабілеті іске қосылады екен. Осы мезетте оқыған қандай да бір деректер біздің жадымызда ұзақ сақталады. Мектеп оқушыларының мұны қаперінде сақтағаны жөн. Олар осы уақытта ерінбей тұратын болса, мұғалім тапсырмасындағы ережелер мен тақпақтарды тез жаттауға мүмкіндік алар еді. Сондай-ақ, уақыт жағынан да ұтатыны анық. 

  • Автор: Super User
  • Қаралды: 207

Біздің мекенжайымыз: 150000. Қазақстан Республикасы, Петропавл қаласы, К.Сүтішев көшесі, 7-үй. Газет поштасы: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. тел: 500914

Яндекс.Метрика